Biografie


Gen. Robert Baden - Powell - twórca skautingu

Dzieciństwo:

22 lutego 1857 roku na świat przychodzi czwarte dziecko Henrietty Grace i H.G.Baden-Powella: Robert Stephenson Smyth Baden-Powell. Ojciec Roberta jest profesorem teologii i geometrii na Uniwersytecie Oksfordzkim, matka zaś całe życie poświęca pracy charytatywnej w jednym z londyńskich szpitali dla ubogich. Tuż po trzecich urodzinach małego Ste, umiera ojciec. Opiekę wychowawczą przejmuje dziadek, admirał Smyth. To właśnie dziadek odkrywa przed Robertem 'Hyde Park', największy park w Londynie. Tam Robert uczy się rysowania map, tropienia zwierząt, podpatrywania przyrody. To tam także stary admirał opowiada wnukowi o Indianach, wielkich przygodach i zwycięskich bitwach. W 1856 roku dziadek umiera. Teraz Ste sam  prowadzi swoje eskapady poza domem, najchętniej do slamsów Londynu, gdzie z ciekawością obserwuje 'inne' życie, pełne bólu, biedy i nędzy. Mając 10 lat młody Powell wyjeżdża do siedziby rodowej w Hrabstwie Kent . Tu na probostwie uczy się czytać, pisać i rachować, ale też często wyprawia się do lasu, na wzgórza. Kiedy latem przyjeżdżają jego bracia wspólnie wybierają się na wędrówkę, podczas której przepływają łódką 250 km. Mimo, iż Robert ma dopiero 10 lat, a najstarszy z braci jest o 10 lat starszy od niego, to on wyznacza trasę wędrówki. Rok później remontują jacht 'Koh-i-noor' i startują w regatach odnosząc kilka zwycięstw. I chociaż bardzo się starają, w najważniejszym starcie w Yarmouth przegrywają, przed metą pęka maszt. Mały Ste wraz z braćmi reperuje go i dopływa na trzecim miejscu. To jego zasługa. To właśnie mały Robert w momencie katastrofy, gdy bracia chcieli zrezygnować podnosi ich na duchu, zagrzewa do walki. Ma 13 lat.

 Szkoła:
Ste na przekór matce (chcąc dostać się do szkoły bez protekcji) zdaje do Feetes College w Edynburgu. Jednak po zdanych egzaminach przenosi się do Charterhouse College w hrabstwie Surrey. Tam otrzymuje nowe przezwisko B-P. Szkoła mieści się na wsi, a wokół rozciąga się wielki park, gdzie Pawell czuje się jak u siebie w domu. Tam też, bawiąc się wyśmienicie uczy kolegów podchodów, tropienia, zacierania śladów i obserwacji. Szybko zdobywa sobie uznanie i szacunek wśród rówieśników. Do nauki nie przykłada się zbytnio, uczy się na tyle by nie zostać w klasie na następny rok. Po sześciu latach zdaje egzamin końcowy i stara się o przyjęcie do Sandhurst, cenionej akademii wojskowej. Egzaminy do tej szkoły są bardzo trudne, mimo to B-P wśród 717 chętnych zajmuje 2 lokatę. Dzięki dobremu wynikowi może sobie sam wybrać rodzaj wojska - wybiera kawalerię i przydzielają go do 13 pułku huzarów, który stacjonuje w Lakhnau w Indiach.

 Indie:
Jest 6 gr
udnia 1871 roku Robert Baden-Powell przybija na statku "Serapis" do brzegów Indii w Bombaju. Po kilku tygodniach melduje się w Lakhnau, gdzie przez osiem miesięcy uczestniczy w kursie oficerskim. Szkolenie obejmuje: musztrę, ćwiczenia w strzelaniu, walkę wręcz, umiejętność przetrwania w trudnych warunkach, sygnalizację, balistykę oraz zwiad - ten B-P lubi najbardziej. Okazuje się jednak, że od oficerów angielskich nauczyć się więcej niż już potrafi - nie może. Obserwuje za to bacznie hinduskich myśliwych, uczy się od nich języka hindi. W wolnych chwilach organizuje zabawy, tańce i gry dla dzieci oraz rysuje dla angielskiego pisma "Graphic". Kurs kończy jako prymus i otrzymuje przedterminowo stopień porucznika.
Jako porucznik szkoli rekrutów. Ma ich pod sobą 40. Początkowo szkoli wszystkich jednakowo - jak było w zwyczaju. Efekty nie zadawalają jednak Roberta. Tworzy własny system: dzieli kampanie na sześć grup liczących od pięciu do ośmiu ludzi (patrole), na dowódców wyznacza szczególnie uzdolnionych żołnierzy. Dowódców zbiera kilka razy w tygodniu na krótkie szkolenia - ci zaś szkolą swoją małą grupę. 
Po krótkim urlopie wraca do Indii w 1880r. Nie zastając swojej jednostki w koszarach podąża za nią do Afganistanu. Samotna jazda trwa kilka tygodni. Tam nie po raz pierwszy wykorzystuje swe zdolności reżyserski i aktorskie. Zniechęconych i zanudzonych  żołnierzy brytyjskich organizuje w trupę aktorską, wystawiając z nimi, z powodzeniem, sztukę "Piraci z Penzance". Podczas odwrotu z Afganistanu zostaje trafiony w prawą nogę. Rana jednak okazuje się niegroźną i już kilka tygodniu później B-P bierze udział w manewrach. Tworzy i szkoli małą grupę zwiadowców - skautów, dzięki której po sześciu dniach manewrów bierze do niewoli wszystkie wojska przeciwnika (bez jednego wystrzału). Skauting (tak nazwano stosowaną przez Powella technikę zwiadu) podoba się dowództwu, nakazuje ono Robertowi przeszkolenie 25 żołnierzy z 13 pułku huzarów. W tym samym czasie B-P publikuje książkę "Służba rozpoznania i łączności", która zostaje rozesłana do wszystkich garnizonów jako podręcznik skautingu. Pod koniec 1884 roku wyjeżdża do Port Natal w Afryce Południowej.

 Afryka:
Głównym zadaniem B-P było zbadanie Gór Smoczych, odszukanie przesmyków, przełęczy, kryjówek itp. oraz naszkicowanie mapy tych terenów. Przemierzając góry podpatruje zuluskich wojowników - mistrzów zwiadów i tropienia. W 1887r. zostaje mianowany kapitanem oraz uczestniczy w wprawie przeciwko wodzowi Dinizulu, którą prowadzi wuj Roberta - generał Henry Smyth. Formuje mały oddział skautów, którego zadaniem jest przeszukanie Gór Smoczych i odnalezienie  oddziałów wodza zuluskiego. I tutaj sprawdza się system skautowy. Wódz zostaje odnaleziony i pojmany bez rozlewu krwi, Robert Baden-Powell zostaje awansowany na majora. W 1890 r. wraz wujem udaje się na Maltę a stamtąd do Europy, gdzie zostaje brytyjskim szpiegiem. Jednak trzy lata później, na własny wniosek zostaje ze służby zwolniony i przeniesiony z powrotem do Afryki. Tam zostaje mu przydzielone zadanie uwolnienia spod dyktatury wodza Prempeha plemienia Aszanti. Wykorzystuje do tego celu samych Aszantów tworząc z nich grupy skautowe i łącząc ze skautami brytyjskimi. W 1896 roku udaje mu się otoczyć Prempeha i wziąć do niewoli. Za ten wyczyn otrzymuje awans na pułkownika, zaś Prempeh kilkanaście lat później zostaje założycielem i przewodniczącym organizacji młodych skautów w Ghanie. Nie dane było odpocząć Powell'owi. Wyjeżdża do Bulawayo w górach Matopa, gdzie czarownik Uwini wraz ze swoim plemieniem Matabele głosi, że bóg nakazał mu zabijać wszystkich białych. Podczas walk w górach Matabele nadają mu przydomek 'Impessa' co znaczy Wilki, który nigdy nie śpi, w podzięce za to B-P dzięki szybkiemu zwiadowi więzi wodzów Matabele i czarownika, gdy ci po uraczeniu się mocnym piwem zasypiają. Jednak dopiero po rozstrzelaniu czarownika, reszta plemienia poddaje się.  W końcu 1896 roku Robert opuszcza Afrykę.

 Wojna burska:
W czasie podróży do Anglii B-P pracuje nad nowym podręcznikiem dla zwiadowców wojskowych "Aids for Skauting". Z Anglii na pewien czas zostaje wysłany do Indii, gdzie spotyka się między innymi z Winstonem Churchillem a  stamtąd znów do Afryki, gdzie ląduje 14 lipca 1899r. Wojna z burami zaskakuje go w Mafekingu. Robert Baden-Powell podejmuje się obrony miasta, pod którym stoi 9 tyś. żołnierzy generała Cronje. Obrońców jest dziesięciokrotnie mniej, lecz dzięki jego pomysłowości  - Burom wydaje się, że miasta broni kilka tysięcy żołnierzy. Nie wiedzą, że szańców i okopów bronią kukły i manekiny oraz kilka setek brytyjskich żołnierzy. Nie decydują się na atak. B-P wpada na kolejny pomysł, wszystkich chłopców powyżej 10 roku życia (było ich 18) dzieli na patrole i przydziela im najpierw roznoszenie listów, rozkazów a następnie używa jako żołnierzy. Po 217 dniach oblężenia korpus ekspedycyjny wyzwala miasto. Robert Baden-Powell zostaje bohaterem narodowym. Zostaje awansowany na najmłodszego w armii brytyjskiej generała majora. Ma 44 lata.

 Skauting: 
Gdy wojska ekspedycyjne wyzwalają Mafeking B-P dowiaduje się od swojego brata o popularności swojej książki "Poradnika skautingu" i to nie tylko wśród żołnierzy, ale głównie wśród młodzieży. Cztery miesiące po wyzwoleniu Mafekingu Baden organizuje i przeszkala konną policję w Afryce Południowej. Sam projektuje nowy mundur, który później zyska światową sławę jako ubiór skautów. W 1903 roku zostaje mianowany generalnym inspektorem kawalerii całego imperium brytyjskiego i przez następne 4 lata przekształca kawalerię brytyjską na wzór policji afrykańskiej. W 1907 roku wraca do Anglii. 14 lipca wraz z 22 chłopcami wypływa na małą wysepkę Brownsea w mieście Poole. Tam ma miejsce pierwszy obóz skautowy.  Przez 25 dni chłopcy realizują program wychowawczy ruchu skautowego. Podzieleni na zastępy ćwiczą się w skautingu. Obóz kończy się sukcesem. W 1908 roku zostaje wydana książka Baden -Powell'a "Skauting for Boys" a już rok później w Londynie w obozie skautowym bierze udział 11 tysięcy skautów i skautek. 7 maja 1910 roku B-P przechodzi na emeryturę a dwa lata później bierze ślub z 23 letnią Olave St. Clair. W 1913 roku na świat przychodzi syn generała - Peter, a kilka lat później córki Heather i Betty. Żona Powell'a w 1916 r. zostaje przewodniczącą organizacji skautek nazwana "Girl Guide". Skautki za symbol obierają sobie koniczynkę. Rober przeprowadza reformę skautingu, dzieli skautów na trzy grupy: wilczęta (do 12 lat), skauci, rovers (starsi skauci od 17 do 21r. życia). Trzy lata później w Giwell Park pod Londynem urządza ośrodek szkoleniowy dla skautmistrzów, a w 1920 roku odbywa się w Olympia-Hall w Londynie pierwsze Jamboree.  Rober Baden-Powell zostaje obrany Naczelnym Skautem Świata. Organizuje kolejne Jamboree w 1924 (Ermelunden), 1929 (Birkenhead), 1933 (Godollo), 1937 (Vogelanzang).
8 stycznia 1941 w wieku 84 lat umiera w Afryce.



List pożegnalny gen. Roberta Baden-Powella do skautów na całym świecie:
Drodzy skauci!

Jeżeli kiedykolwiek zdarzyło się Wam widzieć sztukę „Piotruś Pan”, zapewne pamiętacie przywódcę piratów, który zwykł wygłaszać mowę pożegnalną, gdyż obawiał się, że w chwili śmierci może nie zdążyć. Podobnie jest ze mną i - chociaż jeszcze nie umieram - bardzo możliwe, że stanie się to wnajbliższych dniach. Pragnę więc przesłać Wam kilka słów na do widzenia. Pamiętajcie! Zwracam się do Was po raz ostatni, przemyślcie więc uważnie te słowa.

Życie moje nie mogło być szczęśliwsze. Chciałbym, aby każdy z Was doświadczył w swoim życiu tyle szczęścia. Wierzę, iż Bóg przysłał nas na ten wesoły świat,byśmy cieszyli się życiem i byli szczęśliwi. Szczęście nie oblicza się miarą pieniądza, nie gwarantuje go sukces w życiu zawodowym, ani tym bardziej oddawanie się przyjemnościom. Do szczęścia zbliży Was utrzymywanie ciała w zdrowiu i krzepkości w młodym wieku, tak, by w wieku dojrzałym mogło Wam służyć i dawać radość.

Obserwacja przyrody ukaże Wam, jak piękny i pełen zadziwiających zjawisk świat Bóg stworzył dla naszej radości. Cieszcie się tym, co macie i zróbcie z tego najlepszy użytek. Zawsze patrzcie na pozytywną stronę rzeczy zamiast na tę ciemną.

Lecz prawdziwe szczęście można osiągnąć poprzez dzielenie się nim z innymi. Spróbujcie zostawić ten świat choć trochę lepszym niż go zastaliście. A kiedy i na Was przyjdzie czas, będziecie mogli umrzeć szczęśliwi,wiedząc, że Wasz czas nie został zmarnowany i daliście z siebie wszystko. Czuwajcie, bądźcie gotowi żyć w szczęściu i zejść z tego świata szczęśliwymi; bądźcie zawsze wierni Przyrzeczeniu Skautowemu,gdy już staniecie się dorosłymi. Niech Bóg Wam w tym dopomoże!

Wasz przyjaciel,
Robert Baden-Powell  

Andrzej Małkowski - twórca polskiego skautingu

"Pamiętajcie, że nie w tem wart jest człowiek, co przemyślał i przeżył, ale co zrobił dobrego na świecie". Autor tych słów, Andrzej Małkowski pozostawił po sobie trwającą do dzisiaj ideę polskiego skautingu. Kim był?

Społecznik
Andrzej Małkowski urodził się 31. października 1888 roku. Pochodził z rodziny ziemiańskiej o tradycjach patriotycznych. Jego ojciec brał udział w powstaniu styczniowym. Po jego klęsce majątek został skonfiskowany, a sam spędził wiele lat w więzieniu carskim.

Uczęszczał do kilku szkół średnich. We Lwowie otrzymał świadectwo maturalne w 1906 roku.
W trakcie nauki brał udział w akcjach skierowanych przeciwko zaborcom, m.in. w strajku szkolnym w 1905 roku. Był współzałożycielem abstynenckiego stowarzyszenia "Młodzież" w Krakowie. 

Dwa lata po ukończniu szkoły średniej rozpoczął studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej. Nie ukończył jednak studiów. W 1910 roku przeniósł się na Uniwersytet Jana Kazimierza. Był społecznikiem. W latach 1908 - 1910 przewodniczył "Eleuterii Akademickiej". Zaangażował się działania towarzystwa gimnastycznego "Sokół", od 1909 był członkiem, a później także instruktorem "Zarzewia", Organizacji Armii Polskiej i Polskich Drużyn Strzeleckich. 

Założyciel Polskiego Skautingu
Od 1909 roku do Polski zaczęły napływać informacje o nowym ruchu wychowawczym zapoczątkowanym w Wielkiej Brytanii przez Roberta Baden- Powella. Był nim oczywiście skauting. Małkowski otrzymał zadanie przetłumaczenia książki tego generała pt. "Scouting for Boys". Długo zabierał się za wykonanie tego zadania, gdy jednak w końcu rozpoczął tłumaczenie, idea skautingu pochłonęła go na dobre. Odnalazł w niej dodatkowe możliwości do prowadzenia działań niepodległościowych. Przekonał władze "Sokoła" do stworzenia w polsce silnego ruchu skautowego. 

W marcu 1911 roku przeprowadzono pierwszy kurs skautowy dla 200 uczestników. W tym samym roku wyszły pierwsze numery "Skauta" - harcerskiego miesięcznika redagowanego przez Małkowskiego. Został on członkiem Naczelnej Rady Skautowej, wizytował ośrdoki harcreskie w kraju, wygłaszał odczyty, zakładał drużyny, prowadził ćwiczenia i egzaminy skautowe. Miał swój udział w tworzeniu prawa skautowego, które na jego wnioske zostało uzupełnione o nakaz abstynencji zakzujący picia alkoholu i palenia papierosów. 
W 1912 roku udał się do Anglii by obserwować skauting u swych źródeł. Podczas jego nieobceności zaszły zmiany w kierownictwie skautingu polskiego. Jego nadmierne przywiązanie do wzorców angielskich zadycydowało o usunięciu go z kierownictwa ruchu. 

Choroba jego przyszłej żony  Olgi Drahonowskiej sprawiła, że wyjechali w 1913  roku do Zakopanego. Tam odbył się ich skautowy ślub. Było to niezwykłe wydarzenie - zarówno państwo młodzi jak i świadkowie zjawili się przy ołtarzu w harcerskich mudnurach - ponadto ksiądz także był harcerzem. 
Krótko po ślubie Małkowski wyjechał na III wszechbrytyjski zjazd skautowy w Birmingham. Wzięło w nim udział 42 skautów i 11 instruktorów z 3 zaborów. Pomimo wielu prostestów państw zaborczych nad ich obozem wisiała biało - czerwona flaga. Swoje doświadczenia z tego zlotu Małkowski opisał w książce pt. "Jak skauci pracują".

Instruktor i wychowawca
Po powrocie do Zakopanego Małkowski poświęcił się pracy wychowawczej i działalności harcerskiej. Wspólnie z żoną swtorzyli jeden z najważniejszych ośrodków harcerskich w kraju. Małkowski był drużynowym I Zakopiańskiej Drużyny Harcerzy im. ks. J. Poniatowskiego. Do drużyny należał m.in. syn słynnego pisarza Adam Żeromski. Prowadził liczne kursy i obozy skautowe. 

Legiony Polskie
Gdy wybuchła I wojna wstąpił do Legionów Polskich. Był m.in wysłannikiem Józefa Piłsudskiego do Romana Dmowskiego. W trakcie pobyttu na froncie zachorował i powrócił do Zakopanego. Po wyzdrowieniu nie zaprzestał działalności niepodległościowej. Pod kryptonimem "Termoplie" prowadził akcję stworzenia tatrzańskiegi ruchu obrony przed zaborcami. Przypadkowe odkrycie broni gromadzonej przez organizajcę w grotach pod Nosalem zmusiło Małkowskich do szybkiego opuszczenia Zakopanego. 

Na emigracji
Gdy dotarli do Anglii Małkowski zgłosił się do służby wojskowej, jednak pomimo poparcia Baden Powella nie dostał zgody. Dzięki zaproszeniu polonii amerykańskiej w 1915 roku znalazł się w Stanach Zjednoczonych. Tam dalej prowadził polską działalność skautową tworząc nowe drużyny. Następnie wyjechał do Kanady i wraz z wojskami kanadyjskimi wrócił do Europy. 

Żołnież Hallera
W końcu Małkowski trafił do oddziału Józefa Hallera, kóry po kapitulacji Niemiec i wybuchu powstania Wielkopolskiego skierował Małkowskiego do Odessy. Mieli ewakuować stamtąd Polaków i nie pozwolić im mieszać się w sprawy wewnętrzne Rosji. 
W nocy z 15 na 16 stycznia 1919 roku statek, którym płynęli z z Marsylii natknął się na minę i zatonął w okolicach cieśniny messyńskiej. Małkowski nie przeżył tej katastrofy.

Działalność Małkowskiego odbiła się jednak szerokim echem i została zauważona i doceniona. Został odznaczony brytyjskimi medalami "Za wojnę 1914 -1918" i "Za Wielką Wojnę za Cywilizację 1914 - 1919", Krzyżem Niepodległości, skautowym angielskim medalem "Za Zasługę". Pośmiertnie otrzymał tytuł Honorowego Harcerza Rzeczpospolitej. 

Rok 2008 został ogłoszony rokiem Małkowskich. Wiele drużyn harcerskich nosi jego imię, a każdy harcerz i każda harcerka powinni znać jego historię i brać z niego przykład: z jego odwagi, zaangażowania i poświęcenia w pracy na rzecz innych....

Olga Drahonowska - Małkowska - założycielka I żeńskiej drużyny skautowej w Polsce

Urodziła się 1.19.1888r w Krzeszowicach w rodzinie pochodzącej z Czech. Już w młodości wykazywała duże uzdolnienia artystyczne. W czasie studiów we Lwowie związała się z "Eleusis", gdzie po raz pierwszy zetknęła się z Andrzejem Małkowskim. Aktywnie włączyła się w przeszczepienie skautingu na grunt polski. Została drużynową 3 (żeńskiej) Lwowskiej Drużyny Skautowej im. płk Emilii Plater. Drużyna ta jako pierwsza używała pozdrowienia: "Czuwaj!" Do melodie rewolucyjnej pieśni Na barykady M. dostosowała słowa wiersza Ignacego Kozielewskiego: Wszystko, co nasze... Tekst i nuty ukazały się jako marsz skautów w lwowskim piśmie "Skaut" w 1912, dając początek hymnowi ZHP.
Ze względu na chorobę płuc M. przeniosła się do Zakopanego, gdzie w czerwcu 1913 wzięła ślub z A. Małkowskim. W Zakopanem prowadziła drużynę skautek. Z chwilą wybuchu 1 wojny światowej przejęła kierownictwo skautingu zakopiańskiego. Wobec wykrycia przez władze austr. gromadzonej przez skautów broni Małkowscy w lutym 1915 opuścili Podtatrze i przedostali się do Anglii, a następnie do Stanów Zjednoczonych. W 1918 M. przeniosła się ponownie do Anglii i do 1921 pracowała w szkole polonijnej. Po powrocie do kraju była przez kilka lat nauczycielką w Szkole Gospodarstwa Domowego w Zakopanem. Od 1925 organizowała Harcerską Szkołę Pracy w Sromowcach Wyżnych w Pieninach, znaną jako "Cisowy Dworek".
W 1924 była komendantką obozu harcerek na 1 Zlocie Nar. pod Warszawą. W 1932 przewodniczyła 7 Światowej Konferencji Skautek na Buczu, w czasie której została wybrana do Światowego Komitetu Skautek. W czasie 8 Światowej Konferencji Skautek w Szwajcarii w 1934 otrzymała z ramienia Światowego Komitetu Skautek polecenie przeprowadzenia studiów nad warunkami pracy żeńskich organizacji skautowych w Austrii, Czechosłowacji i Rumunii. Pod koniec września 1939 M. przedostała się na zachód Europy. Była członkiem najwyższych władz ZHP na wychodźstwie, m.in. przewodniczącą Naczelnego Komitetu Harcerskiego, rezydującego w Wielkiej Brytanii. Pracowała w polskich placówkach opiekuńczych. Powróciła do kraju w 1961 i po krótkim pobycie we Wrocławiu osiadła w Zakopanem. Oddała "Cisowy dworek" na ośrodek dla dzieci. Zmarła 15 stycznia 1979r.

Aleksander Kamiński - twórca ruchu zuchowego w Polsce

Któż z nas nie zna wybitnej książki, szkolnej lektury pt. "Kamienie na Szaniec" opowiadającej o losach "Zośki", "Alka" i "Rudego"? Jej autorem był właśnie Aleksander Kamiński - harcerz, pedagog i wybitny twórca.

Całe swoje życie poświęcił krzewieniu idei skautowskich. Tak o tym mówił pod koniec życia: "Byłem zafascynowany harcerskim stylem życia i harcreskim wzorcem ideowym. Przechodząc przez kolejne szeble harcerskiej kariery młodzieżowej i instruktorskiej przeżywałem, doświadczałem to, co można nazwać istotą harcerstwa: skuteczną motywację pracy nad sobą, kształtowaniem przyjętego wzorca osobowości".
Urodził się w Warszawie, ale dziecińśtwo i młodość spędził na Ukrainie. W 1914 roku skończył rosyjską szkołę powszechną w Kijowie. Potem przeniósł się z matką do Humania, gdzie jako 15 letni chłopiec wstąpił do harcerstwa. Od tej chwili aż do końca realizował harcreskie ideały. 
Po wybuchu wojny polsko - bolszewckiej wrócił do Warszawy. Zdał tam maturę i rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Zainteresował się wtedy szerzej ruchem zuchowym. Był to wyrosły na gruncie angielskim nurt wychowawczy dla dzieci poniżej 12 roku życia poprzez zabawę. Starał się ją dostosować do polskich realiów. Do zabaw zuchowych włączał elementy polskiej historii, tradycji i folkloru. Swoje pomysły propagował w redagowanych przez siebie pismach "Płomyk", "Iskra" i "Na Tropie". W 1932 roku wydał ksiażkę pt. "Antek Cwaniak. Książka o zuchach". Rok później powstała "Książka Wodza Zuchów", a w 1935 roku powstał "Krąg Rady". Uważany jest za twórcę ruchu zuchowego w Polsce. Jego praca mająca służyć patriotycznemy wychowaniu młodego pokolenia przyniosła wspaniały efekt. 

Po wybuchu II wojny natychmiast włączył się w działalność konspiracyjną. Współtworzył Szare Szeregi, był także w szeregach Armii Krajowej redagując przez całą wojnę najważniejsze wojenne pismo podziemne: "Biuletyn Informacyjny". Do wybuchu Powstania Warszawskiego kierował Organizacją Małego Sabotażu "Wawer", prowadzącej uliczną propagandę (malowanie kotwic, oraz litery V), ponadto Wawer zajmował się kolportażem prasy podziemnej, ulotek, wrzucaniem do kin gazu łzawiącego. W 1943 roku wydał książkę "Kamienie na Szaniec. Opowieść o o Czarnym i Wojtku". Będącą historią Jana Bytnara i jego przyjaciół opartą na wspomnieniach Zośki. 

Po zakończeniu wojny oddał się pracy naukowej. Został asystetnetm w Katedrze Pedagogiki Uniwersyetu Łódzkiego. Tam w 1947 roku obronił pracę doktorską. Dalej działał w ZHP, jednak nie było miejsca w totalitarnym systemie radzieckim dla takich postaci jak Kamiński. Został pozbawiony stopnia instruktorskiegi i usunięty ze związku przez komunistów. Wkrótce został też pozbawiony możliwości pracy naukowej. Gdy powrócił do pracy na uniwersytecie w 1969 roku uzyskał tytuł profesora. Przez cały okres powojenny nie zrezygnował z krzewienia harcerskich metod wychowawczych pozostając dalej autorytetem kolejnych pokoleń harcerzy. Zmarł 15 marca 1978 roku. Pochowany został w kwaterze Szarych Szeregów na Warszawskich Powązkach. 

Florian Marciniak - I Naczelnik Szarych Szergów

Urodził się 4 V 1915 r. we wsi Gorzyce k/Czempinia w województwie poznańskim w rodzinie chłopskiej. Ukończył Państwowe Gimnazjum im. Jana Kantego w Poznaniu, w którym uzyskał maturę w 1934 roku. W latach 1935-1938 studiował prawo na uniwersytecie Poznańskim, uzyskując tytuł magistra praw. W latach 1938-1939 pracował jako referent w Banku Związku Spółek Zarobkowych w Poznaniu.

Od najwcześniejszych lat należał do harcerstwa. Był drużynowym 21 Poznańskiej Drużyny Harcerzy oraz pełnił funkcję kierownika Wydziału Młodzieży w Komendzie Chorągwi Wielkopolskiej Harcerzy. Był jednym z najmłodszych harcmistrzów (1938). Brał udział w wielu obozach, konkursach i zlotach.
Latem 1939 r. przebywał z  wycieczką instruktorów ZHP we Francji, jednym z ostatnich pociągów powrócił do kraju. Pracował w Pogotowiu Harcerzy w Poznaniu, 8 IX 1939 przybył do Warszawy, gdzie mianowano go komendantem Pogotowia Harcerzy. 27 IX został powołany na stanowisko Naczelnika Harcerzy.
Był twórcą i organizatorem Szarych Szeregów. Stał zdecydowanie na stanowisku, że władze ZHP znajdują się w kraju. Od początku okupacji uważał, że wojna będzie trwała długo i dlatego należy nastawić się na działalność długofalową, planową, a eliminować zrywy i nie dopuszczać do improwizacji. Był zdecydowanym przeciwnikiem przerostów organizacyjnych, biurokracji oraz wprowadzania do pracy harcerskiej metod wojskowych. Starannie dobierał i przygotowywał kadrę Szarych Szeregów. Umiał zjednać i podporządkować sobie osoby znacznie starsze wiekiem i stażem organizacyjnym. Miał wysoką pozycję w kierownictwie podziemnego państwa.

6 V 1943 został aresztowany w Warszawie przez specjalną ekipę gestapo z Poznania. Był przesłuchiwany w Alei Szucha. W czasie transportu pod Sochaczewem próbował ucieczki. Został ujęty, a następnie osadzony w Forcie VII w Poznaniu.Dwukrotniepróbowano odbić go z rąk gestapo na ulicach Warszawy. Dwa razy akcja„Chicago” nie dochodziła do skutku. Potem przygotowano akcję „Biała Róża”.Miały ją w maju 1943 roku przeprowadzić wspólnie Szaroszeregowe GrupySzturmowe z Poznania i Warszawy. Celem ataku był hitlerowski obózw poznańskim Forcie VII. 

. „Biała Róża teżnie doszła do skutku. Marciniak po prawie rocznym okrutnym śledztwie zostałprzewieziony do obozu w Gross Rossen i już stamtąd nie wrócił.  

            Podczas przesłuchań nie załamał się.Jego aresztowanie pociągnęło za sobą „wsypy”. Wytrzymał. a przecież takdużo wiedział, znał kontakty, nazwiska, adresy. Zbiegały się do niego nicistale rosnącej podziemnej i harcerskiej organizacji obejmującej cały kraj. 

 Zamordowany w obozie Gross-Rossen w lutym 1944 roku, do końca nie wyjawił swojej funkcji.

Jan Kasprowicz - patron Hufca Poznań - Wilda

Jan Kasprowicz (1860 - 1926) urodził się w rodzinie chłopskiej w Szymborzu pod Inowrocławiem. Jeden z największych poetów polskich, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, tłumacz klasyki angielskiej, niemieckiej, francuskiej. Autor "Hymnów", "Mojego świata", "Księgi ubogich". 

Otrzymał maturę w gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu w 1884r. Jako gimnazjalista brałudział w konspiracji samokształceniowo-patriotycznej. Działał w legalnychpolskich i niemieckich organizacjach studenckich oraz w konspiracyjnym, bliskim socjaldemokratom, niemieckim stowarzyszeniu „Pacific”. W okresie tym był jużpublikującym w wielu czasopismach publicystą i poetą. W 1886r. ożenił się zTeodozją Szymańską; był to związek zaledwie kilkumiesięczny, ale pozostawił echa w twórczości Kasprowicza. W 1887 został skazany za działalność socjalistyczną. 1888 – przenosi się do Lwowa, i wchodzi do redakcji „Kuriera lwowskiego”. Działał tam społecznie. Został członkiem Ligi Narodowej. W 1893r.ożenił się z Jadwigą Gąsowską; małżeństwo to skończyło się w 1901 r, kiedy to Jadwiga odeszła z przyjacielem Kasprowicza, S. Przybyszewskim. W 1911 r. ożenił się z Rosjanką, Marią Bunin (była w wieku jego dzieci z drugiego małżeństwa!).W 1924 osiadł wraz z Marusią na Harendzie, gdzie w dwa lata później zmarł. 


Patronem wildeckiego Hufca został przyjęty uchwałą Komendy i Rady drużynowych z dnia 8 lutego 1939 r., co ówczesny komendant hufca hm Leon Królak, ogłosił w swoim rozkazie L5/39 z dnia 8 czerwca 1939 r. 
Oto jego fragmenty:
"Po długim i wszechstronnym rozważeniu postanowiliśmy wpisać na nasz sztandar harcerski imię Wielkiego Poety, Jana Kasprowicza, wspaniałego wyraziciela głębokich natchnień Polski Odrodzonej. Wybierając Go za swego patrona i duchowego przewodnika, pragniemy za Jego wzorem realizować moralno-społeczne i narodowe zasady. Zdajemy sobie, bowiem dokładnie sprawę, że do realizacji naszej idei harcerskiej w ogóle, a zwłaszcza wśród starszej młodzieży (skautów, st. harcerzy i instruktorów), potrzeba nam jasnych wskazań, które, jako genialne wzloty ducha, stają się dla nas wysokim celem, choć trudnym, to jednak możliwym do urzeczywistnienia. (..) Jan Kasprowicz jest najlepszym przykładem jak to z chaty wiejskiej stanąć można na szczytach kulturalnych, naukowych, religijnych i społecznych. Imię Wielkiego Syna Ziemi Wielkopolskiej, tak nam bliskiego herolda sprawiedliwości społecznej, tytana pracy, człowieka, który stanowi również wzór jak pokonywać przeciwności życiowe, wtopić się musi w serca i umysły nasze. Trud jego życia i potężna twórczość poetycka stają się dla nas skarbnicą głębokich wzruszeń i serdecznych ukochań, stają się dla nas podnietą do ofiarnej służby dla narodu i państwa."
ODZNAKA KASPROWICZOWSKA

Odznaka przyznawana jest w Hufcu od 1981 r. Ubiegać o nią mogą się instruktorzy, którzy w szczególny sposób interesują się postacią wielkiego poety, a także krzewią wiedzę o nim w swoich środowiskach harcerskich. Wśród organizowanych przez siebie przedsięwzięć powinni uwzględniać wycieczki do miejsc związanych z życiem Jana Kasprowicza, takich jak Inowrocław lub Harenda. Aby zdobyć Odznakę należy również prowadzić efektywną pracę instruktorską, przestrzegać Prawa Harcerskiego, mieć osobisty wkład w pomnażanie dorobku Hufca oraz mieć zaliczoną służbę instruktorską.
Odznakę i tytuł przyznaje Komendant Hufca na wniosek Kapituły Odznaki Kasprowiczowskiej.
TYTUŁ DRUŻYNY KASPROWICZOWSKIEJ

Komendant Hufca może również na wniosek Kapituły Odznaki Kasprowiczowskiej przyznać całej drużynie niniejszy tytuł. Elementem wyróżniającym członków takiej drużyny jest noszona na prawym rękawie plakietka.

Arkady Fiedler - patron 1 Wildeckiej Gromady Zuchowej "Fantazja"

ArkadyFiedler - biografia 



Arkady Fiedler 

Arkady Fiedler(pisarz i podróżnik) przyszedł na świat 28listopada 1894 roku, w domu znanegopoznańskiego poligrafa i wydawcy, Antoniego Fiedlera. W roku 1904dziesięcioletni Arkady rozpoczął naukę w poznańskiej Wyższej Szkole Realnej im.Bergera. Po kolejnych dziesięciu latach zaczął studia na UniwersytecieJagiellońskim. Jego naukę na Wydziale Filozofii Nauk Przyrodniczych przerwałwybuch I wojny światowej. W latach 1922 – 1923 ukończył Akademię Sztuk Graficznychw Lipsku, uzyskując tytuł mistrzachemigrafii. 

W czasie I wojny światowej został wcielony do armiiniemieckiej i walczył na terenach Wielkopolski. Po odzyskaniu niepodległościprzez Polskę zaangażował się w działalnośćPolskiej Organizacji Wojskowej – patriotyczno-militarnej organizacji na terenach dawnegopruskiego. Został członkiem jej komitetu. W latach 1918 – 1919 brał udział w powstaniu wielkopolskim, a rok później został mianowany kierownikiem działuorganizacyjnego Dowództwa Żandarmerii Krajowej.  

W tym samym czasie miał miejsce jego debiut literacki. Nałamach czasopisma „Zdrój” opublikował cykl wierszy „Czerwone światło ogniska”. W roku 1926, nakładem własnego, odziedziczonego po ojcuwydawnictwa, wydał reportażową relację z wyprawy, którą odbył: „Przez wiry iporohy Dniestru” (1926). Od końca lat trzydziestych XX wieku największą pasjąArkadego Fiedlera stały się podróże, które zapoczątkował wyjazd do południowej Brazylii. Każda zjego wypraw miała charakter misji badawczych i ewidencyjnych, niektóre zaśodbywał na zlecenie polskich muzeów w celu pozyskania eksponatów na wystawy. Zpierwszej podróży do Brazylii przywiózł liczne i wartościowe eksponatyzoologiczno-botaniczne, które bezinteresownie ofiarował Muzeum Przyrodniczemu wPoznaniu, Uniwersytetowi Poznańskiemu, Poznańskiej Palmiarni i OgrodowiZoologicznemu.  

Każda z wypraw, poza ciekawymi pamiątkami i eksponatami,zaowocowała najczęściej bogatą i niezwykle fascynującą relacją w postaciksiążki. Po wyprawie brazylijskiej powstały: „Bichos, moi brazylijscy przyjaciele” (1931) i „Wśród Indian Koroadów” (1932). W „Ryby śpiewają w Ukajali”(1935) pisarz opisał swą podróż w głąb amazońskiej puszczy.Kolejna książka: „Kanada pachnąca żywicą” (1935) przysporzyła mu uznanie czytelników, którzy z zachwytemśledzili niezwykłe relacje z podróży do najbardziej odległych zakątków Ziemi. W1933 roku Arkady Fiedler otrzymał Nagrodę Literacką Miasta Poznania orazSrebrny Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury. Popularność jego dzieł ipozyskane za kolejne wydania honoraria umożliwiły mu realizację kolejnychpodróży, w tym wymarzoną wyprawę do Amazonii. 

 

We wrześniu 1939roku przebywał na Tahiti.Wiadomość o napaści hitlerowskich Niemiec na Polskę poruszyła go tak bardzo, żenatychmiast wrócił do Francji i wstąpił w szeregi utworzonej armii polskiej. Wlutym 1940 roku wraz ze swym oddziałem został ewakuowany do Wielkiej Brytanii,gdzie stacjonował w Szkocji jako porucznik piechoty. Od sierpnia dopaździernika tegoż roku przebywał na urlopie i na rozkaz generała WładysławaSikorskiego został oddelegowanydo bazy lotniczej w Northolt, gdzie osobiście poznał sławnych wówczas myśliwcówz Dywizjonu 303. Czas tenwykorzystał na zebranie materiałów do cyklu reportaży o zwycięskich walkachPolaków w czasie Bitwy o Brytanię. W latach 1942 – 1943 przebywał na polskichstatkach handlowych, pisząc kolejną książkę: „Dziękujęci, kapitanie” (1944). 

W roku 1943 poślubił Marię Maccariello, a dwa lata późniejprzyszedł na świat ich pierwszy syn. W 1947 roku wrócił do Polski i kupił dom wPuszczykowie pod Poznaniem, gdzie zamieszkał z żoną i synami: Radosławem iMarkiem. Nadal odbywał liczne podróże i zwiedzał różne kraje, a po kolejnychwyprawach powstawały powieści, w których wykazywał się doskonałym kunsztem reporterskim. Na szczególną uwagę zasługują: „Dzikie banany” (1960), „Piękna, straszna Amazonia” (1971), „Madagaskar, okrutny czarodziej” (1969), „Spotkałem szczęśliwych Indian”(1968) oraz powieści, skierowane do młodzieży: „Mały Bizon” (1952), „Wyspa Robinsona”(1954), „Orinoko” (1957). Napisał również dwie książkiautobiograficzne: „Mój ojciec i dęby”(1973) oraz „Wiek męski – zwycięski” (1976). Swoją podróżniczą pasją zaraził młodszego syna i wrazz nim napisał dwie książki: „Indiański Napoleon Gór Skalistych” (1982) i „Ród Indian Algonkinów” (1984). Jednym z najważniejszych wydarzeń w życiu pisarzabyło otworzenieprywatnego muzeum podróżniczego w jego domu w Puszczykowie w dniu 21 grudnia 1973 roku. 

Arkady Fiedler zmarł 7 marca 1985 roku. Został pochowany na cmentarzu w Puszczykowie. 

Arkady Adam Fiedler[1] (ur. 28 listopada 1894 w Poznaniu –zm. 7 marca 1985 w Puszczykowie) – polski prozaik, reportażysta, przyrodnik i podróżnik,porucznik Wojska Polskiego

Biografia[edytuj] 

Był synem AntoniegoFiedlera, poznańskiego poligrafa i wydawcy. On to właśnie rozbudziłw nim namiętne zainteresowanie przyrodą. „Uczył mnie kochać rzeczy takie, obokktórych inni ludzie przechodzili obojętnie” – wspomni później pisarz o swymojcu. Ukończył gimnazjum realne Bergera w Poznaniu a następnie studiowałfilozofię i nauki przyrodnicze na UniwersytecieJagiellońskim oraz nauniwersytecie w Poznaniu. Studia te zostały przerwanewybuchem I wojny światowej.W latach 1918-1919 brał udział w powstaniuwielkopolskim (zostałwybrany do Komitetu Jedenastu Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego ibył kierownikiem Działu Organizacyjnego w Dowództwie Żandarmerii Krajowej). 

W opublikowanej 24września 1921 "Pierwszej liście oficerówrezerwowych WP" figurował jako porucznik rezerwy żandarmerii. W 1934 był porucznikiem rezerwy Kadry 7Dywizjonu Taborów w Poznaniu zestarszeństwem z 1 czerwca 1919 i 28 lokatą na liście starszeństwaoficerów taborowych oraz pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy UzupełnieńPoznań-Miasto. 

Debiutował w 1917 cyklem wierszy „Czerwone światłoogniska” na łamach poznańskiego dwutygodnika „Zdrój”. Wlatach 1922-1923 studiował i ukończył Akademię SztukGraficznych w Lipsku, zdobywając tytuł mistrza chemigrafii. W 1926 wydałpierwszą książkę „Przez wiry i porohy Dniestru”. W 1927 wyjechał w pierwsząwiększą podróż do Południowej Brazylii. Przywiózł z niej bogate zbioryzoologiczne i botaniczne, które bezinteresownie przekazał Muzeum Przyrodniczemui innym naukowym placówkom w Poznaniu, i nie mniej bogate wrażenia, któreopisał w książkach „Bichos, moi brazylijscy przyjaciele” i „Wśród IndianKoroadów”. W 1933 urzeczywistnia swe najgorętszemarzenie: rusza do Amazonii. Wyprawa zaowocowała książką „Rybyśpiewają w Ukajali”, która zdobyła wielkie uznanie czytelników. W 1936 wydał kolejny bestseller „Kanadępachnącą żywicą”. 

II wojna światowa zastała Fiedlera na Tahiti. Porzucił baśniową wyspę, by wybrać żołnierskilos. W lutym 1940 przez Francję dotarłdo Wielkiej Brytanii, gdzie poznał polskichlotników bohatersko walczących w Bitwie o Anglię. Napisał o nich głośnąksiążkę „Dywizjon 303”– jej przedruki krążyły w okupowanej Polsce, krzepiąc ducha. W latach1942-1943 pływał na polskich statkach handlowych– wysiłek wojenny naszych marynarzy opisał w książce „Dziękuję ci,kapitanie”. 

W 1946 Fiedler powrócił do kraju i zamieszkałw Puszczykowie pod Poznaniem, gdzie w 1974, zachęcony namowamiczytelników, stworzył wraz z rodziną w swoim domu prywatne Muzeum-Pracownię Literacką Arkadego Fiedlera

W swoim życiu odbył 30wypraw i podróży. Napisał 32 książki, które ukazały się w 23 językach w przeszło10-milionowym nakładzie. Jego książki urzekają plastyką opisu, barwnie zbliżajączytelnikowi ludzi o różnych kolorach skóry, uczą szacunku dla innych kultur iobyczajów, opiewają piękno przyrody. Obok wielu książek podróżniczych i dwóchwojennych, napisał także powieści dla młodzieży: „Mały Bizon”, „WyspaRobinsona”, „Orinoko”, „Biały Jaguar”, oraz książki autobiograficzne – „Mójojciec i dęby” i „Wiek męski-zwycięski”. 

Zmarł 7 marca 1985 r. w Puszczykowie, pochowany został na cmentarzuw Puszczykowie. Autorem rzeźbyprzedstawiającej głowę pisarza i umieszczonej na jego grobie jest Adam Haupt

Arkady Fiedler byłlaureatem wielu nagród, m.in. nagrody literackiej miasta Poznania iWawrzynu Akademickiego Polskiej Akademii Literatury (1936),nagrody ministra kultury i sztuki II stopnia za literaturę podróżniczą (1963),nagrody prezesa Rady Ministrów za twórczość dla dzieci i młodzieży (1974)oraz nagrody państwowej I stopnia za całokształt twórczości (1978).Odznaczony został także m.in. KrzyżemKomandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1964), Orderem Uśmiechu (1969), Orderem SztandaruPracy I Klasy (1974)i OrderemBudowniczych Polski Ludowej (1979). 

Jest patronemkilkudziesięciu szkół, a od dnia 6 lipca 2009 również patronem WielkopolskiegoOddziału Żandarmerii Wojskowej w Poznaniu[2]

Od roku 1996 w Muzeum – Pracowni Literackiej Arkadego Fiedlera wręczana jest coroczna nagroda „Bursztynowego Motyla” im. A.Fiedlera dla polskiego autora książkipodróżniczej. 


 

Podróże[ 
1927 – północna Norwegia 

§  1928 – południowa Brazylia 

§  1933  Amazonia i Peru 

§  1935  Kanada 

§  1937  Madagaskar 

§  1939  Tahiti 

§  1940  Francja, Wielka Brytania 

§  1942  1943  USA, Trynidad, Gujana, Brazylia 

§  1945  Kanada 

§  1948  Meksyk 

§  1952  1953  ZSRR (Gruzja

§  1956  1957  Indochiny (północny Wietnam, Laos, Kambodża

§  1959  1960  Afryka Zachodnia (Gwinea, Ghana

§  1961 – północno-zachodnia Kanada 

§  1963  1964  Brazylia, Gujana 

§  1965  1966  Madagaskar 

§  1967  Brazylia 

§  1968  ZSRR (wschodnia Syberia

§  1969  Nigeria 

§  1970  Peru 

§  1971  Afryka Zachodnia 

§  1972  Kanada (Kolumbia Brytyjska, Alberta, Quebec

§  1973  Ameryka Południowa 

§  1975  Kanada (Ontario, Quebec) 

§  1976  1977  Afryka Zachodnia 

§  1978  1979  Peru 

§  1980  Kanada 

§  1981  Afryka Zachodnia 

Bibliografia[edytuj] 

§  1926 Przez wiry i porohy Dniestru 

§  1931 Bichos, moi brazylijscy przyjaciele 

§  1932 WśródIndian Koroadów 

§  1935 Kanada pachnącażywicą 

§  1935 Rybyśpiewają w Ukajali 

§  1936 Zwierzęta z lasu dziewiczego 

§  1937 ZdobywamyAmazonkę 

§  1939 Jutrona Madagaskar 

§  1940 Dywizjon 303 

§  1944 Dziękujęci, kapitanie 

§  1946 Żarliwa wyspa Beniowskiego 

§  1946 Radosnyptak Drongo 

§  1950 Riode Oro 

§  1952 MałyBizon 

§  1953 Gorącawieś Ambinanitelo 

§  1954 Wyspa Robinsona 

§  1957 Orinoko 

§  1957 Wyspakochających lemurów 

§  1960 Dzikiebanany 

§  1962 Nowaprzygoda: Gwinea 

§  1965 Iznowu kusząca Kanada 

§  1968 Spotkałem szczęśliwych Indian 

§  1969 Madagaskar, okrutny czarodziej 

§  1971 Piękna, straszna Amazonia 

§  1973 Mój ojciec i dęby - autobiografia zawierającawspomnienia z okresu dzieciństwa 

§  1976 Wiekmęski - zwycięski 

§  1980 BiałyJaguar 

§  1983 Motylemego życia 

§  1985 Zwierzętamego życia 

§  1989 Kobietymej młodości 

Wspólnie z synem Markiem Fiedlerem

§  1982 Indiański Napoleon Gór Skalistych 

§  1984 RódIndian Algonkinów 

Janusz Korczak - patron 74 Poznańskiej Drużyny Harcerskiej "Eskapada"

Dzieciństwo i młodość

Janusz Korczak (Henryk Goldszmit) urodził się w 1878 lub 1879 roku w Warszawie. Dokładnej daty nie znamy. Ojciec Korczaka, Józef Goldszmit – ceniony warszawski adwokat – nie zadbał o szybkie sporządzenie synowi metryki. Nie angażował się także zbytnio w życie rodzinne. Jego małżeństwo z Cecylią z domu Gębicką nie należało do udanych.

 

Wysokie dochody z kancelarii,  odpowiednie powiązania rodzinne pozwalały rodzicom Korczaka znaleźć się zrazu wśród zamożnych i cenionych rodzin żydowskich. Rodzina Goldszmitów kilkakrotnie zmieniała miejsce zamieszkania. Wygoda, dostatek, domowa służba: bona, niania i kucharka zajmujące się dziećmi – w takich warunkach wychowywał się we wczesnym dzieciństwie Henryk Goldszmit. Nie budziło to jednak jego zachwytu. Po latach będzie wspominał chłód, smutek i samotność domu rodzinnego. Mały Henryk nie miał bliskich kontaktów ani z matką, ani z ojcem, ani z siostrą. Nie było to normą w tamtych czasach. Na dodatek, każdy z rodziny Goldszmitów zajęty był sobą i swoimi problemami. Ojciec zimny, wyniosły, ale też elegancki i dowcipny, często nieobecny w domu; nieszczęśliwa matka i wycofująca się siostra. Klimat domu rodzinnego wbije się wyraźnie w pamięć Korczaka i zaważy na jego dalszej biografii.

 

Siedmioletni Henryk nie rozpoczynał nauki, tak jak większość dzieci w tamtych czasach, od nauczania domowego. Trafił do prywatnej szkoły przygotowującej do gimnazjum, w której panowała żelazna dyscyplina i rózga. We wspomnieniach Korczaka szkoła ta stanie się symbolem strachu i przemocy, samotności i bezradności ucznia wobec dominacji nauczyciela. Już na tym najwcześniejszym etapie kształcenia Korczak zobaczy niesprawiedliwość i napięcia, jakie występują między dorosłymi i dziećmi.

 

 

Pozna także doświadczenia sieroctwa i biedy. Coraz bardziej traci kontakt z ojcem chorym psychicznie. Rodzina  podupada finansowo. Młody Korczak zmuszony jest wziąć na siebie ciężar utrzymania matki i siostry.  Jako uczeń męskiego Gimnazjum Praskiego dwoi się i troi, aby dorobić korepetycjami i pisaniem do gazet. Zdobywa pierwsze szlify nauczycielskie. Wchodzi coraz bardziej w świat społeczny zarówno biedniejszych, jak i bogatszych rodzin ówczesnej Warszawy. Styka się z biedą i bogactwem. 

 

 

Jego pasją staje się literatura. Zaczytuje się w Józefie Ignacym Kraszewskim, Henryku Sienkiewiczu, pociąga go także literatura młodopolska. W 1896 roku debiutuje na łamach tygodnika satyrycznego humoreską na temat wychowania dzieci pt. Węzeł gordyjski. Podpisuje się pseudonimem Hen. Zyskuje zainteresowanie redakcji i czytelników. Dwa lata później zdaje maturę i rozpoczyna studia na wydziale lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Pokonuje bariery numerus clausus związane ze swoim żydowskim i polskim rodowodem. Po latach Korczak połączy te wszystkie wątki narodowościowe i powie o sobie: „jestem polskim Żydem urodzonym pod zaborem rosyjskim”.  W 1900 roku swój tekstDzieci i wychowanie podpisuje pseudonimem Janusz Korczak. Podpisuje nim dalsze prace i pod takim pseudonimem przechodzi do historii. 

 

 W służbie dziecku i społeczeństwu

Biografia społeczna i zawodowa Janusza Korczaka wpisuje się w klimat i idee przełomu XIX i XX wieku, którymi żyły elity arystokracji, inteligencji i społecznicy dawnej Warszawy. Bohdan Cywiński nazwie ich „pokoleniem niepokornych”. Znajdą się wśród nich: socjaliści, komuniści, pozytywiści, romantycy, utopiści, konserwatyści. Połączy ich walka o niepodległość kraju, praca społeczno–oświatowa i przekonanie, że II Rzeczypospolita powstanie, odrodzi się i rozwinie przez alfabetyzację, działania na rzecz zaniedbanych środowisk robotniczych i chłopskich. Ruch oświatowy okresu międzywojennego wciągnie także Janusza Korczaka. Praca społeczna stanie się imperatywem i przesłaniem jego życia. Swoją uwagę skupi przede wszystkim na dziecku. Za Ellen Key, za badaczami Nowego Wychowania zgromadzonymi w laboratoriach Genewy i Brukseli będzie powtarzać: „odnowa świata dokona się przez dziecko i wychowanie”. 

 

W 1905 roku uzyskuje dyplom lekarza, pracuje jako pediatra w szpitalu im. Bersonów i Baumanów. Jest już rozpoznawalnym pisarzem i publicystą. Ma za sobą debiut książkowy (Dzieci ulicy). Publikuje w tygodniku „Głos”, redagowanym przez znanego pedagoga Jana Władysława Dawida. Wchodzi także dość głęboko w środowisko Uniwersytetu Latającego. Styka się z czołowymi autorytetami społecznymi międzywojennej Warszawy: Stanisławem Brzozowskim, Ludwikiem Krzywickim, Stefanią Sempołowską, Wacławem Nałkowskim, Stefanem Żeromskim. Ma za sobą wakacyjny wyjazd  do Szwajcarii, w czasie którego poznawał idee Johanna Heinricha Pestalozziego, przed sobą dodatkowe studia i staże medyczne w Berlinie, Paryżu, Londynie. 

 

Korczak jest lekarzem pediatrą, śledzi ruch higienistyczny, angażuje się w działalność Warszawskiego Towarzystwa Kolonii Letnich i Towarzystwa Higienicznego. Śni mu się – jak pisze – „wielka synteza dziecka”. Połączy w niej swoje wykształcenie pediatryczne, doświadczenia publicysty, kreatywność pisarza z pracą wychowawczą.

 

7 października 1912 roku Janusz Korczak zostaje dyrektorem Domu Sierot przy ulicy Krochmalnej 92 w Warszawie – placówki opiekuńczej dla dzieci żydowskich, powstałej staraniem Towarzystwa „Pomoc dla Sierot”. Jest to od początku Dom wyrastający ponad standardy opieki nad dzieckiem w tamtych czasach. Nowy, nowoczesny ośrodek posiadał zaprojektowane specjalnie dla ponad 100 dzieci: sypialnie, jadalnię, ale także specjalne pomieszczenia do nauki szkolnej, miejsce na warsztaty. W projektach uwzględniono także mieszkania dla osób chętnych do wzięcia sierot. W Domu Sierot Janusz Korczak razem ze Stefanią Wilczyńską tworzy oryginalny, autorski program wychowawczy. Splatają się w nim elementy podmiotowości dziecka z samowychowaniem; autokreacji i odpowiedzialności za siebie i innych z uspołecznieniem i wychowaniem do pracy.

 

Dom Sierot był „domem pracy i szkołą życia”. Korczak sięgał po nowe środki wychowawcze, z którymi eksperymentowała pedagogika reform: samorząd dziecięcy, sąd koleżeński, gazetkę szkolną, specjalne dyżury. W  Domu Sierot, a także w Naszym Domu – placówce kierowanej przez Marynę Falską, która od 1928 roku funkcjonowała w Warszawie na Bielanach – połączą się trzy korczakowskie elementy: opieka nad dzieckiem, wychowanie do samodzielności, prawa dziecka.

 

W wydanym w 1918 roku eseju Jak kochać dziecko. Dziecko w rodzinie, uznanym za credo pedagogiczne, wymieni: prawo dziecka do śmierci, prawo dziecka do dnia dzisiejszego, prawo dziecka, by było tym, czym jest. Z walką o te prawa Korczak zwiąże swoje dalsze plany życiowe i zawodowe. Stanie się obrońcą, adwokatem i rzecznikiem dzieci. Będzie o nie walczył na różnych polach: jako lekarz, wychowawca, pisarz i publicysta. Jego książki dla dzieci: Król Maciuś Pierwszy, Król Maciuś na wyspie bezludnej, Bankructwo Małego Dżeka, Kiedy znów będę mały, a także występy w radio – słynne korczakowskie gadaninki – spowodują, że Korczak stanie się znany wśród dzieci i rodziców.

 

Bogata publicystyka społeczno–polityczna, odsłaniająca biedę, nierówności i podziały społeczne, wprowadza Korczaka w krąg warszawskiej, postępowej inteligencji tworzącej środowisko oświatowe. Przed Korczakiem otwierają się znane żydowskie i polskie domy. Nazwisko Korczaka wymieniane jest wśród takich przedstawicieli ruchu oświatowego, jak: Stanisław Karpowicz, Marian Falski, Maria Librachowa, Ludwik Hirschfeld, Helena Radlińska, Maria Grzegorzewska. Korczak znajdzie się wśród członków Komisji Pedagogicznej Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, będzie także w grupie inicjującej Kongres Dziecka. Narastający antysemityzm, ksenofobia, podziały polityczne aktywizujące skrajne grupy coraz bardziej stygmatyzują i dzielą polsko–żydowską społeczność przedwojennej Warszawy.

 

A jednocześnie postępowe środowiska oświatowców,  działaczy społecznych tworzą pierwsze w Polsce wzorcowe, otwarte, walczące z dyskryminacją ośrodki akademickie. Korczak trafia do grona wykładowców Studium Pracy Społeczno–Oświatowej Wolnej Wszechnicy Polskiej (przedwojenny prywatny uniwersytet). Jest także wśród nauczycieli Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej, Seminarium dla Nauczycieli Religii Mojżeszowej. Kształci wychowawców, nauczycieli, działaczy, gotowych działać w służbie dziecka.

 

Coraz trudniej zmagać Mu się z codziennością, ciężko odnaleźć swoją tożsamość zarówno w Polsce, jak i w Palestynie. Rosną kłopoty finansowe Domu Sierot. Wśród personelu pojawia się zwątpienie w słuszność idei wychowawczych.

 

 

Korczak w getcie

Już od pierwszych dni II wojny światowej Dom Sierot Janusza Korczaka znalazł się w polu bombardowań. Uszkodzony został budynek sierocińca, miała miejsce akcja ratownicza, rozpoczęto tworzenie planu pomocy, ochrony i zapewnienia przetrwania dla ponad 150 wychowanków. Korczak usilnie zabiega o pomoc, dary, wsparcie dla dzieci.

 

W październiku 1940 roku nakazem władz niemieckich w okupowanej Warszawie tworzy się getto dla ludności  żydowskiej. Zabiegi Korczaka o pozostawienie Domu Sierot na Krochmalnej nie przynoszą skutku. Sierociniec przenosi się do budynku przy ul. Chłodnej 33. 16 listopada 1940 roku getto zostaje zamknięte.  Korczak próbuje ochronić dzieci, zaspokoić ich podstawowe potrzeby, możliwe w tych warunkach. Walczy o żywość, leczy, uczy, opowiada bajki.

         

Coraz bardziej tragiczne warunki życia w getcie dotykają przede wszystkim dzieci, które giną z głodu i wycieńczenia. Korczak walczy o ich ostatnie prawo – prawo do godnej śmierci. Przyjmuje posadę wychowawcy w Internacie dla Sierot przy ul. Dzielnej, który określa jako „dziecięcą umieralnię”.

 

Chory, znieczulający głód alkoholem, zmęczony, rozdrażniony Korczak w nieludzkich warunkach getta funkcjonuje w różnych wymiarach. Walczy z codziennością, wykłóca się o każdy worek kartofli, o każdą główkę kapusty. A jednocześnie wznosi się ponad tragizm sytuacji. Pisze Pamiętnik z getta  – dzieło szczególne w biografii Korczaka. Pamiętnik nie tyle dokumentuje życie w getcie, co raczej  jest biograficzną refleksją nad upodleniem świata i nędzą ludzkiej kondycji. Wyraża jednak wiarę w najgłębsze wartości człowieka.

 

6  sierpnia 1942 roku Janusz Korczak z wychowankami rusza w ostatnią drogę ku śmierci. Ginie razem z dziećmi w obozie zagłady w Treblince. 

 

Po wojnie życie i dzieło Janusza Korczaka nie zostało zapomniane. Wręcz przeciwnie – jego nowatorskie idee i rozwiązania wychowawcze, jego wizjonerska koncepcja praw dziecka na stałe weszły do kanonu kultury Polski i świata.


WIĘCEJ INFORMACJI NA STRONIE: http://2012korczak.pl

Film o Januszu Korczaku

Irena Bobowska "Nenia" - patronka 74 Poznańskiej Drużyny Harcerzy starszych "Hardo" 

(ur.3 września 1920w Poznaniu, zm. 27 września 1942w niemieckim więzieniu w Berlinie) – polska poetka, członekpoznańskich organizacji konspiracyjnych podczas hitlerowskiej okupacji, ps."Wydra". W wieku 2 lat przeszła chorobęHeinego-Medina,w wyniku której do końca życia jeździła na wózku inwalidzkim. Przez rodzinę iprzyjaciół nazywana była Nenią. Uczęszczała do gimnazjum, a następnieliceum im. Dąbrówki w Poznaniu. Z jej inicjatywy powstała pierwsza bibliotekamłodzieżowa przy TowarzystwieCzytelni Ludowychna Osiedlu Warszawskim w Poznaniu. Latem 1939r. zgłosiła się w tajemnicy przed rodziną, jako ochotnik do "żywych torped". Po klęsce wrześniowej 1939 r.,już w pierwszych tygodniach okupacji przystąpiła do działalnościkonspiracyjnej. Od listopada 1939 r. stała na czele redakcji podziemnego pismapt. "Pobudka", od marca 1940r. wydawanego przez WojskowąOrganizację Ziem Zachodnich.Zajmowała się także pisaniem do niego artykułów oraz powielaniem i kolportażem.Przewoziła także tajną bibułę oraz broń. 20 czerwca 1940 r. została aresztowanaprzez Niemców wraz z pozostałymi członkami redakcji "Pobudki" iosadzona w Forcie VII. Następnie przeniesiono ją do więzienia we Wronkach,a stamtąd do berlińskiego Moabitu. W Berlinie 12 sierpnia 1942r. stanęła przed sądemwojskowym. Wtrakcie rozprawy pozwolono jej zabrać głos. Wypowiedź trwała 30 minut i niebyło w niej ani jednego słowa usprawiedliwienia, czy prośby o łaskę. I.Bobowska mówiła o czasie zaborów, germanizacji, okrucieństwach trwającej wojny.Na koniec dodała: "dziś wy mnie sądzicie, ale was będzie sądził ktośwyższy." Otrzymała wyrok śmierci, który wykonano przez ścięcie 27 września 1942 r. Pozostawiłapo sobie więzienne wiersze, a także wiele rysunków. 

Jan Bytnar "Rudy"

Urodził się 6 maja1921 roku w Kolbuszowej pod Warszawą. Od 1940 roku w SzarychSzeregach, harcmistrz, Komendant Hufca Grup Szturmowych „Sad”, (Południe)w Oddziałach Dyspozycyjnych Kedywu KGAK. w 1925 roku przeniósł się doWarszawy. Janek był chorowitym dzieckiem. Opiekę nad nim sprawował dr. JanuszKorczak. 

Mając 12lat wstąpił do 23 WDH „Pomarańczarnia”. Do wybuchu wojny zdobył 22 sprawnościi stopień Harcerza Orlego. Od początku wojny aktywnie uczestniczyłw konspiracyjnych działaniach Szarych Szeregów. Najpierw zajął się MałymSabotażem (malowanie znaków Polski Walczącej), a potem dywersjąi akcjami zbrojnymi. 

Zostałaresztowany 23. 03.1943 o godzinie 4:45 rano w swoim mieszkaniu. Odpierwszych godzin po aresztowaniu był torturowany przez Gestapo. Został odbity26.03.1943 w słynnej Akcji pod Arsenałem przez Grupy Szturmowe. Akcjąformalnie dowodził komendant Szarych Szeregów ST, Broniewski „Orsza”,a faktycznie Tadeusz Zawadzki „Zośka”. Rudy umarł w swoim mieszkaniu30.03.1943 roku otoczony swoimi oddanymi przyjaciółmi. Pośmiertnie odznaczonyKrzyżem Walecznych. 

Tadeusz Zawadzki "Zośka"

Tadeusz miał dziewczęca urodę, regularne rysy i wdzięk. Przez swój wygląd od swoich przyjaciół dostał pseudonim ”Zośka”. Był bardzo zdolnym i inteligentnym człowiekiem. Interesował się hokejem i tenisem. Był urodzonym przywódcą-nigdy nie rozkazywał, nie żądał, nie pouczał i nie narzucał swojej woli.„Zośka” dawał tylko przykład, a ludzie dobrowolnie go naśladowali.w każdej sytuacji był rzeczowy, pogodny i niezawodny. Dla wszystkichi wszystkiego starał się być wyrozumiały. Najwięcej zawsze wymagał odsiebie.  

W 1933 roku razemze swoimi przyjaciółmi: Aleksym Dawidowskim ”Alkiem”, Janem Bytnarem ”Rudym”i Krzysztofem Kamilem Baczyńskim otrzymał świadectwo dojrzałości.w 1933 roku wstąpił do 23 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej im. StefanaBatorego. Do wybuchu wojny zdobył stopień Harcerza Orlego. Na ”Zośce” wszyscymogli polegać. Trafnie przewidywał i zarządzał. Był bardzo naturalny,dokładny; spokojnie i szybko podejmował ważne decyzje. Uważał, żew służbie najważniejsze jest opanowanie, trzeźwa ocena sytuacjii pogoda ducha. Jego harcerscy przełożeni nakładali mu coraz totrudniejsze i odpowiedzialniejsze funkcje. 

W czasie wojny byłdrużynowym 23 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej. Został także komendantem rejonu”Mokotów Górny” w konspiracyjnej organizacji ”Wawer”. w październiku1939 roku zaczął czynnie działać w konspiracji używając innego nazwiska-Tadeusz Zieliński. w grudniu 1939 roku brał udział w akcjach małegosabotażu PLAN-u. Od stycznia do lipca 1940 roku został łącznikiemw komórce więziennej ZWZ. Od listopada 1942 roku był zastępcą,a następnie komendantem Grup Szturmowych w Warszawie oraz hufcowymhufca ”Centrum” i podporucznikiem AK. Bił rekordy w rysowaniu”kotwic” i przewodził w czasie szaleńczych akcji malowania”victorii”. 

Zmarł w nocyz 20.08/ 21.08.1943 roku podczas ataku na strażnicę Grenzschutzu podSieczychami. 

KomendantWarszawskiej Chorągwi Szarych Szeregów, rozkazał przez dwa tygodnie, abywszystkie spotkania rozpoczynały się minutą ciszy ku uczczenia jego pamięci. 

”Zośka” po śmiercizostał odznaczony Krzyżem Virtuti Militari klasy 5 i dwukrotnie KrzyżemWalecznych. 

Żródła:

Darmowe strony internetowe dla każdego